ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം
(WORLD
ENVIRONMENT DAY – JUNE-5
പരിസ്ഥിതി നേരിടുന്ന കടുത്ത വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകുന്നതിനുമായി ഓരോ വർഷവും ജൂൺ 5-ാം തീയതി ആഗോളതലത്തിൽ ജനങ്ങൾ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് എൻവയോൺമെന്റ് പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ (UNEP) നേതൃത്വത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ ദിനാചരണം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ബോധവൽക്കരണങ്ങൾക്കുമായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആഗോള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൊന്നായി ഇന്ന് മാറിയിട്ടുണ്ട്.
1972-ൽ സ്വീഡനിലെ സ്റ്റോക്ക്ഹോമിൽ നടന്ന മനുഷ്യ പരിസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സമ്മേളനത്തിലാണ് ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനത്തിന്റെ ഉത്ഭവം. അന്താരാഷ്ട്ര നയരൂപീകരണത്തിന്റെ
പക്ഷേ ഇപ്പോൾ അടുത്തുനിന്ന് കേൾക്കൂ. ശബ്ദത്തിനടിയിൽ മറ്റൊരു സിഗ്നൽ ഉയരുന്നു. മേൽക്കൂരകളിൽ സോളാർ പാനലുകൾ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. കാറ്റാടി ടർബൈനുകൾ ചക്രവാളത്തിൽ നിരന്നിരിക്കുന്നു. നഗരങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്കായി പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെടുന്നു. വനങ്ങൾ വീണ്ടും നട്ടുപിടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഗ്രഹത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിലും പോസിറ്റീവ് ടിപ്പ് പോയിന്റുകൾ വേരൂന്നിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
2026 ലെ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു - ഭൂമി അയയ്ക്കുന്ന അടിയന്തര സിഗ്നലുകളിലും നാം അയയ്ക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സിഗ്നലുകളിലും. യുഎൻഇപിയുടെ ആഗോള പ്രചാരണം നമ്മളെല്ലാവരും മുന്നോട്ട് നീങ്ങാനും, കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് പോകാനും, ഇതിനകം ചലനത്തിലായിരിക്കുന്ന ഒരു ലോകത്തെ നയിക്കാനും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. മാറ്റം ഇനി വരുമോ എന്നതല്ല, മറിച്ച് നമ്മൾ അതിനെ എങ്ങനെ നയിക്കുന്നു, എത്ര വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നു എന്നതാണ് ചോദ്യം.2026 ജൂൺ 5 ന്, റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അസർബൈജാൻ ബാക്കുവിൽ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനത്തിന്റെ ആഗോള അനുസ്മരണത്തിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കും.ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സിൽക്ക് റോഡിലൂടെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സംഗമിക്കുന്ന കവലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അസർബൈജാൻ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രകൃതി വൈവിധ്യത്തിന്റെ ഒരു നാടാണ്. അതിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി രണ്ട് പ്രധാന കാലാവസ്ഥാ മേഖലകളായ ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ, മിതശീതോഷ്ണ മേഖലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, കൂടാതെ ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങൾ മുതൽ ആൽപൈൻ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ വരെയുള്ള 8 വ്യത്യസ്ത കാലാവസ്ഥാ തരങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇത് സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
അസർബൈജാൻ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ വളർച്ചയും പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജവും വേഗത്തിൽ പിന്തുടരുന്നു . പാരീസ് ഉടമ്പടിയിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു കക്ഷി എന്ന നിലയിൽ, 2035 ആകുമ്പോഴേക്കും (1990 ലെ നിലവാരത്തിൽ നിന്ന്) ഉദ്വമനം 40% കുറയ്ക്കാൻ അവർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ് . 2030 ആകുമ്പോഴേക്കും പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം 30% ആയി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും അവർ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. 230 മെഗാവാട്ട് ഗാരഡാഗ് സോളാർ പ്ലാന്റ് , 240 മെഗാവാട്ട് ഖിസി–അബ്ഷെറോൺ കാറ്റാടിപ്പാടം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വലിയ തോതിലുള്ള പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുന്നു , കൂടാതെ 1 GW+ ശേഷിയുള്ള പദ്ധതികൾ കൂടി വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.ആധുനിക ലോ-സീറോ-എമിഷൻ ബസുകൾ , ഇവി ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ, സ്മാർട്ട് സിറ്റി സൊല്യൂഷനുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ബാക്കുവിൽ നഗര സുസ്ഥിരത പുരോഗമിക്കുന്നു . ഗാരബാഗ്, കിഴക്കൻ സാങ്കെസുർ മേഖലകൾ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം, ആവാസവ്യവസ്ഥ പുനഃസ്ഥാപനം, സംഘർഷാനന്തര വികസനം എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ച് "സീറോ-എമിഷൻ" സോണുകളായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ആധുനിക ജല മാനേജ്മെന്റും കാലാവസ്ഥാ-പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള കൃഷിയും വരൾച്ച സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ പൊരുത്തപ്പെടുത്തലിനെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
2019 മുതൽ പ്ലാസ്റ്റിക് പാക്കേജിംഗ് മാലിന്യങ്ങൾ പരിസ്ഥിതിയിൽ ചെലുത്തുന്ന പ്രതികൂല സ്വാധീനം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള പരിസ്ഥിതി നയം അസർബൈജാൻ ആക്ഷൻ പ്ലാൻ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടുവച്ചു . പുതിയ നിയമനിർമ്മാണ പരിഷ്കാരങ്ങളിലൂടെ, 15 മൈക്രോൺ വരെ കട്ടിയുള്ള ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കുകളുടെയും പോളിയെത്തിലീൻ ബാഗുകളുടെയും ഇറക്കുമതി, ഉത്പാദനം, വ്യാപാരം, പൊതു കാറ്ററിംഗ്, മറ്റ് സേവന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വിൽക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ വിതരണം എന്നിവ നിരോധിച്ചു.COP29 ന്റെ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുക എന്ന നിലയിൽ , അസർബൈജാൻ ആഗോള കാലാവസ്ഥാ അജണ്ട മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി, കാലാവസ്ഥാ ധനകാര്യത്തിലും കാർബൺ വിപണികളിലും സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ നേടി, അതേസമയം കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനത്തെ ജൈവവൈവിധ്യം, ഊർജ്ജ പരിവർത്തനം, ജലം, കൃഷി, സാമൂഹിക ആഘാതം എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു
ഈ ഗതിവേഗത്തിൽ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന, 2026 ലെ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനത്തിനായുള്ള അസർബൈജാന്റെ ദേശീയ കാമ്പെയ്ൻ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെയും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ തകർച്ചയുടെയും ഗ്രഹ പ്രതിസന്ധികളെയും അവ മനുഷ്യരിലും പ്രകൃതിയിലും ചെലുത്തുന്ന പരസ്പരബന്ധിതമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. "പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്. കാലാവസ്ഥയ്ക്കായി. നമ്മുടെ ഭാവിക്കായി" എന്ന പ്രമേയത്തിൽ, പ്രകൃതി ഐച്ഛികമല്ലെന്ന് സംരംഭങ്ങൾ ഊന്നിപ്പറയുന്നു - അത് കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധശേഷിയുടെയും നമ്മുടെ കൂട്ടായ ഭാവിയുടെയും കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്.
കൂടാതെ, ഈ വർഷം ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന മറ്റ് പ്രധാന പരിപാടികളിലൂടെ ആഗോള പരിസ്ഥിതി, കാലാവസ്ഥാ അജണ്ടയിലേക്കുള്ള സംഭാവന കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ അസർബൈജാൻ ശ്രമിക്കും. മെയ് മാസത്തിൽ യുഎൻ-ഹാബിറ്റാറ്റുമായി സഹകരിച്ച് നടന്ന വേൾഡ് അർബൻ ഫോറത്തിന്റെ (WUF13) 13 -ാമത് സെഷൻ , ജൂലൈയിൽ ഷമാഖിയിൽ നടന്ന യുഎൻഎഫ്സിസിസി പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ അനൗപചാരിക യോഗം; യുഎൻഎഫ്സിസിസിയുടെ ബാക്കു കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തന വാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു
അസർബൈജാൻ അതിന്റെ പ്രകൃതിദത്ത പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഗണ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങളും റിസർവുകളും ഉൾപ്പെടെ രാജ്യത്തിന്റെ 10% ത്തിലധികം പ്രദേശങ്ങൾ ഇപ്പോൾ സംരക്ഷണത്തിലാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ആവാസവ്യവസ്ഥകളിൽ ചിലതായ യുനെസ്കോ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഹിർകാനിയൻ വനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണമാണ് ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടം . 3,000-ത്തിലധികം സസ്യജാലങ്ങളും വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികളും ഇവിടെയുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അടച്ചിട്ട ജലാശയമായ കാസ്പിയൻ കടലിലെ സമുദ്ര, തീരദേശ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ, റിസർവുകളിലൂടെയും സംരക്ഷണ പരിപാടികളിലൂടെയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, ഈ പ്രദേശം ഭയാനകമായ ജലനിരപ്പ് കുറയുന്നതിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോഴും. ജീവജാലങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ജൈവവൈവിധ്യ പ്രതിരോധശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.World Environment Day,
observed on 5 June, puts the spotlight on a reality communities around the
world are already living. Climate change is reshaping lives: where people live,
how they earn a living, and whether they can stay. Every day, families lose
homes to floods and storms. Droughts destroy crops and livelihoods. Entire
communities face the same risks again and again.This year's theme,
"Climate Action," calls on all of us to act with greater urgency. The
global observance is hosted by Azerbaijan in Baku.People facing these
challenges are not passive victims. They rebuild. They adapt. They find ways
forward. But they need the right support to do so. The International
Organization for Migration (IOM) works alongside communities across the full
range of climate challenges: helping countries plan for climate-driven
movement, supporting people to adapt where they are, and responding when crisis
hits. IOM also works to generate the data and evidence that governments need to
make informed decisions about climate and migration.One of the most powerful
starting points is something very basic: a safe place to live. Stronger homes,
secure land, and smarter planning before disaster strikes are what allow people
to stay, return, and rebuild with dignity. As co-lead of the Global Shelter,
Land and Site Coordination Cluster, IOM ensures that shelter and housing are
treated as frontline climate solutions, not afterthoughts.Protecting nature is
part of this too. Healthy ecosystems reduce the pressures that force people to
move and help communities recover when disaster does strike.Those facing the
worst impacts often have the least means to recover. On World Environment Day
2026, IOM calls for climate action that reaches them: practical,
people-centred, and built to last.World Environment Day 2026: A Global Call for
Climate ActionWorld Environment Day 2026 will rally the world around the
urgency of climate action. With rising temperatures, collapsing ecosystems, and
disruptive weather extremes, humanity stands at a tipping point. But we are not
powerless.The 2026 theme underscores that climate action is not just about
reducing carbon emissions—it is about rethinking the systems that power our
economies and repairing our relationship with the climate. By doing so, we can
secure a safer, healthier, and more just future for all.Azerbaijan will host
the global observance, while a cascade of events, campaigns, and creative actions
will unfold across continents—on screens, in streets, and in communities
everywhere.Mark 5 June 2026 for one of the world’s largest international days
for the environment. Stay tuned for updates, resources and opportunities to
join this global moment for action and hope.
Prof. John Kurakar
No comments:
Post a Comment