"അമേരിക്ക നമ്മുടെ സുഹൃത്താണ്, അല്ലാതെ നമ്മുടെ ബോസ്സല്ല

1971-ൽ ബംഗ്ലാദേശിലെ വംശഹത്യയെത്തുടർന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന് അഭയാർത്ഥികൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഒഴുകിയപ്പോൾ, പാകിസ്ഥാനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന നിലപാടാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് റിച്ചാർഡ് നിക്‌സണും ഹെൻറി കിസിംഗറും സ്വീകരിച്ചത്. ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുന്ന ഈ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം ഇന്ത്യക്ക് മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദിരാഗാന്ധി അത്യന്തം ധീരമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. "അമേരിക്ക നമ്മുടെ സുഹൃത്താണ്, അല്ലാതെ നമ്മുടെ ബോസ്സല്ല" എന്ന അവരുടെ പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യയുടെ പരമാധികാരത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തെയും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു. ഒരു വൻശക്തിക്കും തങ്ങളുടെ നയങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അവർ അമേരിക്കൻ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി വ്യക്തമാക്കി.

യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ അമേരിക്ക ഇന്ത്യയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് തങ്ങളുടെ കരുത്തുറ്റ ഏഴാം കപ്പൽപ്പടയെ അയക്കുകയും ചെയ്ത സന്ദർഭത്തിലും ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുലുങ്ങിയില്ല.

നിക്സണുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച‌കളിൽ തന്റെ നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിന്ന അവർ, ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിലും വിദേശനയങ്ങളിലും പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ശക്തിക്കും ഇടപെടാൻ അവകാശമില്ലെന്ന് ലോകത്തെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. നിക്‌സന്റെ വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപങ്ങളെപ്പോലും അവഗണിച്ച്, സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ച ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ ഇന്നും ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്ര ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വീര്യമുള്ള അധ്യായമായി നിലനിൽക്കുന്നു.