പഠിച്ചെടുത്ത നിസ്സഹായത (Learned Helplessness)
പഠിച്ചെടുത്ത നിസ്സഹായത (Learned Helplessness)
എന്നത് ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയങ്ങളോ വേദനാജനകമായ അനുഭവങ്ങളോ നേരിട്ടതിനുശേഷം, സ്വന്തം സാഹചര്യങ്ങളെ മാറ്റാൻ തനിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് ഒരു വ്യക്തി വിശ്വസിച്ചുപോകുന്ന മാനസികാവസ്ഥയാണ്. 1967-ൽ പ്രശസ്ത മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ മാർട്ടിൻ സെലിഗ്മാനും സ്റ്റീവൻ മെയറും ചേർന്നാണ് ഈ ആശയം അവതരിപ്പിച്ചത്. പ്രധാന കാരണങ്ങൾ
·
തുടർച്ചയായ പരാജയങ്ങൾ. എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും ഫലം കാണാതെ വരുമ്പോൾ, ഇനി ശ്രമിച്ചിട്ട് കാര്യമില്ല എന്ന ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉറയ്ക്കുന്നു.
·
നിയന്ത്രണമില്ലായ്മ. സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ തീരുമാനങ്ങളിലോ സാഹചര്യങ്ങളിലോ തനിക്ക് യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമില്ലെന്ന് തോന്നുന്ന അവസ്ഥ.
·
അശുഭാപ്തിവിശ്വാസം. മോശം കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത് സ്വന്തം കഴിവുകേടുകൊണ്ടാണെന്നും അത് ഒരിക്കലും മാറില്ലെന്നും ചിന്തിക്കുന്ന ശൈലി. പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ
·
ശ്രമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കൽ. പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമുണ്ടെങ്കിൽ പോലും അത് കണ്ടെത്താനോ മാറാനോ ശ്രമിക്കാതിരിക്കുക.
·
ആത്മവിശ്വാസക്കുറവ്. പുതിയ കാര്യങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ ഭയപ്പെടുകയും സ്വയം വിലകുറച്ച് കാണുകയും ചെയ്യുക.
·
വിഷാദവും ഉത്കണ്ഠയും. നിരാശ, ഊർജ്ജക്കുറവ്, വിഷാദരോഗ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവ പ്രകടമാകുക.
·
തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള മടി. എന്ത് ചെയ്താലും പരാജയപ്പെടും എന്ന പേടികൊണ്ട് തീരുമാനങ്ങൾ നീട്ടിവെക്കുക. മറികടക്കാനുള്ള വഴികൾ
·
ചെറിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ വെക്കുക. എളുപ്പത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുന്ന ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തുതീർക്കുന്നതിലൂടെ ആത്മവിശ്വാസം തിരിച്ചുപിടിക്കാം.
·
ചിന്താരീതികൾ മാറ്റുക. "എനിക്ക് കഴിയില്ല" എന്ന ചിന്തയ്ക്ക് പകരം "ഞാൻ പുതിയൊരു രീതിയിൽ ശ്രമിച്ചുനോക്കാം" എന്ന ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം (Learned
Optimism) വളർത്തിയെടുക്കുക. [1]
·
കോഗ്നിറ്റീവ് ബിഹേവിയറൽ തെറാപ്പി (CBT). മനസ്സിലെ നെഗറ്റീവ് ചിന്തകളെ തിരിച്ചറിയാനും മാറ്റാനും Verywell Mind ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതുപോലെ പ്രൊഫഷണൽ കൗൺസിലിംഗോ CBT-യോ ഏറെ സഹായകമാണ്. സ്വയം പരിചരണം. കൃത്യമായ ഉറക്കം, വ്യായാമം, പിന്തുണ നൽകുന്ന സുഹൃത്തുക്കളുമായുള്ള സംസാരം എന്നിവ മാനസികാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തും.

No comments:
Post a Comment